1. Cromlechak edo
harrespilak
2. Trikuharriak
3. Tumuluak |
Historiaurretik,
lurralde hauetan “piriniar mendebaldeko” gizakia bizi
izan zen, eta aztarna ugari utzi zituen. Horien artean hilobi-monumentuak:
trikuharriak, non hildakoa ehorzten baitzuten, eta harrespil edo
baratzak, non errausten baitzuten; bizi ziren leizeetan aurkitutako
hondakinak, eta abar.
|
| 1. Cromlechak edo harrespilak |
-
Garaioan, Bizkailuz, (hala-moduzko egoeran
dago, itsas mailatik 1200 m-tara).
-
Urkulun, 40 cromlech eta 5 trikuharri inguru
daude. Horrez gain, I. mendean Hispania eta Galia Erromaren mende
egon izanaren oroitzapenezko monumentua, XIX. mendeko gerrak izan
arte, zelata-dorre gisa erabilia. Urkulutik bi kilometrotara,
ipar-mendebalera, Done Jakue bidearen behealdean, Zerkupe izeneko
haitz luzexka batean, Metalen Garaiko herri baten hondarrak daude.
-
Iratin:
- Azpegi eta Azpegi 2 (9 cromlech katalogatu, egoera onean) .
- Arratakas( 8 cromlech katalogatu, hala-moduzko egoeran) eta
Arratakas 2 (egoera onean), -Arratakas 3, (6 cromlech katalogatu,
hala-moduzko egoeran).
-Soroluze. (3 cromlech, hala-moduzko egoeran)
|
| 2. Trikuharriak |
-
Garraldan, Otarro (egoera onean) eta Otarro
2 (egoera kaxkarrean).
-
Urkulu.
-
Iratin:
-Azpegi (egoera onean) eta Azpegi 2
-Soroluze. (egoera onean)
-Organbide. (egoera onean)
|
| 3. Tumuluak |
- Hiriberrin, Coll. Zelane (egoera onean, itsas mailatik 1200 m-tara).
- Iratin: Arratakas 3 (2 tumulu, egoera onean).
|