1. Cromlechak edo harrespilak
2. Trikuharriak
3. Tumuluak

Historiaurretik, lurralde hauetan “piriniar mendebaldeko” gizakia bizi izan zen, eta aztarna ugari utzi zituen. Horien artean hilobi-monumentuak: trikuharriak, non hildakoa ehorzten baitzuten, eta harrespil edo baratzak, non errausten baitzuten; bizi ziren leizeetan aurkitutako hondakinak, eta abar.

1. Cromlechak edo harrespilak
  • Garaioan, Bizkailuz, (hala-moduzko egoeran dago, itsas mailatik 1200 m-tara).
  • Urkulun, 40 cromlech eta 5 trikuharri inguru daude. Horrez gain, I. mendean Hispania eta Galia Erromaren mende egon izanaren oroitzapenezko monumentua, XIX. mendeko gerrak izan arte, zelata-dorre gisa erabilia. Urkulutik bi kilometrotara, ipar-mendebalera, Done Jakue bidearen behealdean, Zerkupe izeneko haitz luzexka batean, Metalen Garaiko herri baten hondarrak daude.
  • Iratin:
    - Azpegi eta Azpegi 2 (9 cromlech katalogatu, egoera onean) .
    - Arratakas( 8 cromlech katalogatu, hala-moduzko egoeran) eta Arratakas 2 (egoera onean), -Arratakas 3, (6 cromlech katalogatu, hala-moduzko egoeran).
    -Soroluze. (3 cromlech, hala-moduzko egoeran)
2. Trikuharriak
  • Hiriberrin, Ugaibel.
  • Garraldan, Otarro (egoera onean) eta Otarro 2 (egoera kaxkarrean).
  • Urkulu.
  • Iratin:
    -Azpegi (egoera onean) eta Azpegi 2
    -Soroluze. (egoera onean)
    -Organbide. (egoera onean)
3. Tumuluak
  • Hiriberrin, Coll. Zelane (egoera onean, itsas mailatik 1200 m-tara).
  • Iratin: Arratakas 3 (2 tumulu, egoera onean).